Thermostaatkraan zit vast of is kapot? Dit vervang je

Zo merk je dat de kraan vastzit of kapot is

Een thermostaatkraan bestaat uit twee delen: de knop waaraan je draait, met de cijfers erop, en het kraanhuis op de leiding. Milieu Centraal zegt het simpel: de knop zorgt dat de radiator dichtgaat zodra de kamer de ingestelde temperatuur heeft, en stand 3 is ongeveer 20 graden.

Gaat het mis, dan zie je een van deze dingen:

• De radiator blijft koud, hoe je de knop ook zet, terwijl andere radiatoren warm zijn.
• De radiator blijft heet en de kamer wordt te warm, ook op de laagste stand of het vorstsymbool.
• De knop draait zonder dat er iets verandert: de cijfers bewegen, de radiator niet.
• De kraan zweet: een natte plek of een groene korst waar de spindel uit het kraanhuis komt, of een druppel bij de moer.
• De knop is gebarsten of zit los, of hij heeft een tik gehad en staat niet meer recht.

De eerste drie komen meestal door het pennetje. De laatste twee betekenen een nieuw onderdeel.

Maak eerst het pennetje los

Voordat je iets koopt, probeer dit. Na een zomer uit blijft het pennetje onder de knop vaak in de dichte stand hangen. Draai de knop helemaal open, haal hem eraf en druk met je duim op het pennetje. Het hoort terug omhoog te veren. Zit het vast, beweeg het dan een paar keer voorzichtig op en neer; een tikje tegen de zijkant van het kraanhuis kan helpen. Zet de knop terug en probeer de radiator.

In radiator wordt niet warm staan alle controles, ook die van het inregelventiel aan de andere kant, de andere veelvoorkomende reden voor een koude radiator. Komt het pennetje los, dan ben je klaar, en het heeft je niets gekost.

Alleen de knop vervangen

Beweegt het pennetje wel, maar regelt de knop het niet meer, of is de knop beschadigd, dan is een nieuwe knop genoeg. Het kraanhuis blijft op de leiding, dus er komt geen water uit en je komt niet aan de cv-ketel. Het is een paar minuten werk en veilig om zelf te doen.

Twee dingen om goed te doen:

• De aansluiting. Knoppen zijn niet universeel. Veel knoppen schroef je op het kraanhuis, sommige merken gebruiken een eigen klik. Stuur me een foto van het kraanhuis, of neem de oude knop mee naar de winkel.
• De plek. Milieu Centraal is duidelijk: de radiatoren in de kamer met de kamerthermostaat horen geen thermostaatknoppen te hebben en moeten helemaal open staan, anders werken de thermostaat en de ketel elkaar tegen. Daar hoort een gewone knop. In thermostaat kiezen lees je ook over slimme radiatorknoppen, die gewoon een andere knop op hetzelfde kraanhuis zijn.

De hele kraan vervangen

De hele kraan moet eraf als het pennetje niet loskomt, als het kraanhuis zweet bij de spindel of de moer, of als je een oude gewone kraan inruilt voor een thermostaatkraan. Dat is ander werk, want het kraanhuis zit vol cv-water onder druk.

Wat erbij komt kijken: de radiator wordt afgesloten en afgetapt, of de installatie wordt deels afgetapt als de radiator niet af te sluiten is. Het oude kraanhuis gaat van de leiding en van de radiator af, het nieuwe erop, en daarna wordt de installatie bijgevuld, de radiator ontlucht en de druk van de cv-ketel op peil gebracht. In mijn advies over de druk van je cv-ketel lees je hoe dat bijvullen gaat. Daarna wordt alles op lekkage gecontroleerd terwijl het opwarmt.

Dat doe ik liever voor je. Aftappen, in leidingen snijden en de druk weer goed krijgen is voor mij niet moeilijk, maar het is precies waar een doe-het-zelfpoging uitloopt op een natte vloer. Het hoort bij mijn werk aan radiatoren.

Zitten er in het hele huis nog gewone kranen, dan is er een reden om het in één keer te doen: Milieu Centraal meldt dat je sinds 10 maart 2020 bij het vervangen van de cv-ketel in elke kamer apart de temperatuur moet kunnen regelen. Daarom staan kranen vaak op de offerte voor een nieuwe cv-ketel. En wordt de installatie toch al afgetapt, bijvoorbeeld als de cv-ketel wordt verplaatst, dan zijn de kranen goedkoop om meteen mee te nemen.

Voorinstellen en inregelen

Met een nieuwe kraan ben je er nog niet. Het warme water moet nog eerlijk over de radiatoren verdeeld worden, en dat is waterzijdig inregelen. Milieu Centraal legt het uit als het beter verdelen van het warme water over de hele installatie, en merkt op dat het alleen lukt als elke radiator een inregelventiel heeft.

Waar dat ventiel zit, hangt af van wat er gemonteerd is. Veel thermostaatkraanhuizen hebben onder de knop een voorinstelring die begrenst hoeveel water er doorheen kan: dat is de voorinstelling. Oudere installaties gebruiken het inregelventiel aan de andere kant van de radiator, onder een plastic kapje. In beide gevallen worden de radiatoren dicht bij de ketel wat afgeknepen, zodat de verre hun deel krijgen. Het vraagt meten en geduld, en het hoort bij mijn werk aan radiatoren als ik een set kranen plaats.

Nog één ding, van de kant van de ketel. Het installatievoorschrift van Intergas zegt dat er een minimale watercirculatie door de ketel gewaarborgd moet zijn als alle radiatoren een thermostatische of afsluitbare kraan hebben. In de praktijk is dat meestal een bypass of één radiator die open blijft, en daarom is het advies over de woonkamer hierboven ook voor de ketel belangrijk, niet alleen voor het comfort.

Wat het kost

Mijn tarief is €114,95 incl. BTW per uur, zonder voorrijkosten. Kranen en knoppen zijn materiaal en staan apart op de factuur.

Eén kraanhuis vervangen betekent ook aftappen en bijvullen, dus reken op meer dan alleen een knop wisselen. Gaat het om het hele huis, stuur me dan het aantal radiatoren en een foto van elke kraan, dan plan ik het als één klus, met het inregelen aan het eind. Op mijn tarievenpagina staan alle tarieven.

Stuur me foto’s

Stuur me een bericht via WhatsApp met een close-up van het kraanhuis en de knop, een foto van de hele radiator, de kraan aan de andere kant en de druk op de cv-ketel, plus je postcode. Ik vertel je of het de knop is, het kraanhuis of alleen een vastzittend pennetje, en wat het gaat kosten.

Ruik je gas? Verlaat de woning en bel buiten 0800 9009. Gaat een CO-melder af, zorg dan dat iedereen naar buiten gaat en bel 112.